Przejdź do treści

Słownictwo i frazeologia — zadania z rozwiązaniami

W tej książce: frazeologizmy, słowotwórstwo, kontekst, słownictwo wartościujące, synonimy, antonimy, dobór wyrazu, znaczenie, zastępowanie, poprawność formy. 41 zadań z rozwiązaniami krok po kroku.

Słownictwo i frazeologia Synonimy i antonimy · Frazeologizmy · Słowotwórstwo · Język wzorcowy Zbiór zadań przygotowujący do egzaminu ósmoklasisty Język polskiszkoła podstawowa 2 E.nauczyciel
Zadanie 1. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż parę wyrazów, które są synonimami.

  1. A. wesoły – smutny
  2. B. śmiały – odważny
  3. C. zima – lato
  4. D. szybki – wolny
Zadanie 2. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż wyraz, który w zdaniu można wstawić w miejsce wyróżnionego bez zmiany jego sensu.

Obie drużyny walczyły zażarcie o puchar.

  1. A. leniwie
  2. B. spokojnie
  3. C. przypadkowo
  4. D. zawzięcie
Zadanie 3. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Wyraz ciężki ma różne synonimy, zależnie od zdania. Wskaż wyraz, który w poniższym zdaniu jest synonimem wyróżnionego.

Dziadek przeszedł ciężką chorobę.

  1. A. ociężałą
  2. B. twardą
  3. C. poważną
  4. D. wolną
Zadanie 4. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż antonim wyrazu hojny.

  1. A. szczodry
  2. B. skąpy
  3. C. bogaty
  4. D. uczynny
Zadanie 5. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż antonim wyrazu przezorny.

  1. A. ostrożny
  2. B. rozważny
  3. C. lekkomyślny
  4. D. mądry
Zadanie 6. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Wyraz ostry ma różne antonimy, zależnie od zdania. Wskaż antonim wyróżnionego wyrazu w poniższym zdaniu.

Do sałatki dodała ostry sos.

  1. A. łagodny
  2. B. tępy
  3. C. cichy
  4. D. miękki
Zadanie 7. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż wyraz, który pasuje do zdania.

Mgła była tak ______, że nie widzieliśmy końca ulicy.

  1. A. tłusta
  2. B. gęsta
  3. C. szeroka
  4. D. wysoka
Zadanie 8. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż wyraz, który najlepiej pasuje do zdania z oficjalnego listu do dyrektora szkoły.

Uprzejmie ______ o przesłanie dokumentów.

  1. A. rozkazuję
  2. B. warczę
  3. C. proszę
  4. D. krzyczę
Zadanie 9. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Wskaż czasownik, który najtrafniej oddaje sytuację opisaną w zdaniu.

Po całym dniu pracy zmęczony ojciec ______ do domu, ledwo unosząc nogi.

  1. A. wlókł się
  2. B. kroczył
  3. C. spacerował
  4. D. przechadzał się
Zadanie 10. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż znaczenie frazeologizmu użytego w zdaniu.

Nasz sąsiad ma złote ręce: naprawi każdy sprzęt.

  1. A. jest bardzo bogaty
  2. B. nosi złote bransolety
  3. C. ma ładne dłonie
  4. D. jest bardzo zręczny
Zadanie 11. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż znaczenie frazeologizmu użytego w zdaniu.

Nie ufaj mu, on rzuca słowa na wiatr.

  1. A. mówi bardzo cicho
  2. B. składa obietnice, których nie dotrzymuje
  3. C. bardzo głośno krzyczy
  4. D. zawsze mówi prawdę
Zadanie 12. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Wskaż zdanie, w którym frazeologizm został użyty zgodnie ze swoim znaczeniem.

  1. A. Czekała na wyniki jak na szpilkach, zupełnie spokojna i rozluźniona.
  2. B. Kupił zegarek za bezcen, bo zapłacił za niego fortunę.
  3. C. Po upadku firmy rodzina poszła z torbami i straciła cały majątek.
  4. D. Wszyscy go widzieli codziennie, chociaż zniknął jak kamień w wodę.
Zadanie 13. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż frazeologizm, który pasuje do zdania.

Bliźniaczki są pod względem charakteru ______: jedna jest hałaśliwa i wesoła, a druga cicha i poważna.

  1. A. jak dzień z nocą
  2. B. jak dwie krople wody
  3. C. jak z bicza strzelił
  4. D. jak ryba w wodzie
Zadanie 14. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż frazeologizm, który pasuje do zdania.

Nauczycielka powiedziała uczniowi ______, że jego praca jest słaba: szczerze i bez łagodzenia.

  1. A. po łebkach
  2. B. na łeb na szyję
  3. C. pod górę
  4. D. prosto z mostu
Zadanie 15. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Dobierz do sytuacji (1–3) frazeologizmy (a–c).

  1. Uczennica dostała trudne zadanie na zawodach i wykonała je bardzo dobrze.
  2. Bracia się kłócili, a trzeci jeszcze bardziej ich rozjuszył swoją uwagą.
  3. Uczeń zamiast starannie opracować projekt wybrał najprostszy, najmniej pracochłonny sposób.

a) pójść na łatwiznę b) stanąć na wysokości zadania c) dolać oliwy do ognia

  1. A. 1–a, 2–b, 3–c
  2. B. 1–b, 2–c, 3–a
  3. C. 1–c, 2–a, 3–b
  4. D. 1–b, 2–a, 3–c
Zadanie 16. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż wyraz, którym można zastąpić wyróżniony frazeologizm.

Możesz mu powierzyć organizację wycieczki, bo ma głowę na karku.

  1. A. jest rozsądny
  2. B. jest roztargniony
  3. C. jest wysoki
  4. D. jest uparty
Zadanie 17. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Zastąp wyróżniony frazeologizm jednym czasownikiem w tej samej formie gramatycznej.

Gdy zobaczyła rozwścieczonego psa, wzięła nogi za pas.

Zadanie 18. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Zastąp wyróżnione frazeologizmy wyrazami o tym samym znaczeniu.

a) Maja była w siódmym niebie, gdy dowiedziała się o wygranej w konkursie. (przymiotnik w rodzaju żeńskim) b) Podczas przesłuchania podejrzany nabrał wody w usta. (czasownik w czasie przeszłym, rodzaju męskim)

Zadanie 19. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż poprawną formę frazeologizmu.

  1. A. wpaść jak jabłko w kompot
  2. B. wpaść jak śliwka w zupę
  3. C. wpaść jak śliwka w kompot
  4. D. wpaść jak śliwka w sok
Zadanie 20. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż zdanie, w którym frazeologizm ma poprawną formę.

  1. A. Pracowali ręka w nogę przez cały dzień.
  2. B. Ratował własne ucho, uciekając z pola walki.
  3. C. Wiadomość o przyjeździe spadła na nas jak grom z jasnej burzy.
  4. D. Odkąd się pokłócili, unikają się jak ognia.
Zadanie 21. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

We frazeologizmie wyróżnionym w zdaniu jest błąd. Wpisz poprawną formę tego frazeologizmu.

Tłumaczenie mu tego to rzucanie grochem o drzwi.

Zadanie 22. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż wyraz o najszerszym zakresie znaczeniowym.

  1. A. tulipan
  2. B. kwiat
  3. C. róża
  4. D. stokrotka
Zadanie 23. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż zestaw, w którym wyrazy ułożono od najogólniejszego do najbardziej szczegółowego.

  1. A. pojazd, samochód, kabriolet
  2. B. samochód, pojazd, kabriolet
  3. C. kabriolet, samochód, pojazd
  4. D. pojazd, kabriolet, samochód
Zadanie 24. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Wskaż zdanie prawdziwe.

  1. A. Wyraz „ssak” ma węższy zakres znaczeniowy niż wyraz „pies”.
  2. B. Wyraz „drzewo” ma szerszy zakres znaczeniowy niż wyraz „roślina”.
  3. C. Wyraz „jabłoń” ma węższy zakres znaczeniowy niż wyraz „drzewo”.
  4. D. Wyraz „meble” ma węższy zakres znaczeniowy niż wyraz „stół”.
Zadanie 25. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Podaj najbliższy wyraz nadrzędny wobec wyrazów: sosna, dąb, brzoza, świerk.

Zadanie 26. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż wyraz, który nie jest wyrazem podrzędnym wobec wyrażenia „instrument muzyczny”.

  1. A. skrzypce
  2. B. fortepian
  3. C. śpiewak
  4. D. flet
Zadanie 27. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Wyraz „wiewiórka” jest podrzędny wobec wyrazu „gryzoń”. Wskaż wyraz, który jest nadrzędny wobec „gryzoń” i jednocześnie podrzędny wobec „zwierzę”.

  1. A. wiewiórka
  2. B. ssak
  3. C. ptak
  4. D. organizm
Zadanie 28. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż wyraz pokrewny do wyrazu dom.

  1. A. domek
  2. B. domino
  3. C. domena
  4. D. dama
Zadanie 29. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż wyraz, który nie należy do rodziny wyrazów mówić.

  1. A. mowa
  2. B. rozmowa
  3. C. mównica
  4. D. mocarz
Zadanie 30. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Wśród wyrazów kotek, kocica, kotlet, kocyk dwa są tylko podobne do wyrazu „kot”, ale nie są z nim pokrewne. Wypisz je.

Zadanie 31. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż podstawę słowotwórczą wyrazu szkolny.

  1. A. szkoła
  2. B. szkolić
  3. C. uczyć
  4. D. szkółka
Zadanie 32. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wyraz nauczycielka utworzono od wyrazu „nauczyciel”. Wpisz przyrostek (formant), za pomocą którego go utworzono.

Zadanie 33. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Wskaż parę, w której wyraz pochodny utworzono od podstawy za pomocą przedrostka.

  1. A. pisać — pisarz
  2. B. pisać — przepisać
  3. C. pisać — pismo
  4. D. pisać — pisanka
Zadanie 34. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż wyraz, który wyraża pozytywną ocenę.

  1. A. wysoki
  2. B. szary
  3. C. okrągły
  4. D. wspaniały
Zadanie 35. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Wskaż zdanie, w którym użyto wyrazu o zabarwieniu negatywnym.

  1. A. Uczeń nabazgrał list do dyrektora.
  2. B. Uczeń napisał list do dyrektora.
  3. C. Uczeń przekazał list dyrektorowi.
  4. D. Uczeń wysłał list do dyrektora.
Zadanie 36. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Dobierz do wyrazów ich zabarwienie.

  1. dziecko
  2. maleństwo
  3. bachor

a) neutralne b) pozytywne, czułe c) negatywne, pogardliwe

  1. A. 1–a, 2–c, 3–b
  2. B. 1–b, 2–a, 3–c
  3. C. 1–a, 2–b, 3–c
  4. D. 1–c, 2–b, 3–a
Zadanie 37. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż zgrubienie wyrazu dom.

  1. A. domek
  2. B. domowy
  3. C. domownik
  4. D. domisko
Zadanie 38. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnie

Od wyrazu pies utwórz: a) zdrobnienie, b) zgrubienie.

Zadanie 39. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wskaż wyraz potoczny.

  1. A. forsa
  2. B. pieniądze
  3. C. gotówka
  4. D. fundusze
Zadanie 40. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Zastąp wyróżniony wyraz potoczny wyrazem neutralnym.

Muszę kupić nową komórkę.

Zadanie 41. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Zastąp wyróżnione wyrazy potoczne wyrazami neutralnymi, tak aby zdanie pasowało do oficjalnej wypowiedzi.

Mój kumpel wrócił z roboty zmęczony.

Zamknij książkę