Przejdź do treści

Wypowiedzi pisemne — zadania z rozwiązaniami

W tej książce: ogłoszenie, przemówienie, teza, opowiadanie, rozprawka, apel, środki retoryczne, elementy ogłoszenia, pisanie, zakończenie. 40 zadań z rozwiązaniami krok po kroku.

Wypowiedzi pisemne Ogłoszenie · Przemówienie · Opowiadanie · Rozprawka · Kompozycja Zbiór zadań przygotowujący do egzaminu ósmoklasisty Język polskiszkoła podstawowa 7 E.nauczyciel
Zadanie 1. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Samorząd Uczniowski przygotowuje ogłoszenie o kiermaszu używanych książek. Wskaż zestaw informacji, który powinien znaleźć się w ogłoszeniu.

  1. A. kto organizuje, dla kogo, co się odbędzie, kiedy, gdzie
  2. B. kto organizuje, ulubione książki organizatorów, historia kiermaszu, cennik z poprzednich lat
  3. C. co się odbędzie, opinia autora o książkach, życzenia dla uczestników
  4. D. kiedy, gdzie, opowieść o tym, jak organizatorzy przygotowywali się do kiermaszu
Zadanie 2. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Ogłoszenie powinno zawierać informacje: kto ogłasza, dla kogo, o czym, kiedy, gdzie. Której informacji brakuje w tym ogłoszeniu?

> Kiermasz książek! Samorząd Uczniowski zaprasza wszystkich uczniów do szkolnej biblioteki na kiermasz używanych książek. Wszystkie książki kosztują po kilka złotych. Pytania prosimy kierować do opiekunki samorządu, pokój 12.

  1. A. kto ogłasza
  2. B. dla kogo jest ogłoszenie
  3. C. kiedy odbędzie się wydarzenie
  4. D. gdzie odbędzie się wydarzenie
Zadanie 3. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnie

Przeczytaj ogłoszenie. Wskaż, jakiej informacji w nim brakuje, i dopisz jedno zdanie, które ją uzupełni.

> Warsztaty aktorskie. Koło teatralne zaprasza wszystkich chętnych na warsztaty, które odbędą się w czwartek o 15.30. Zapisy: tel. 123 456 789.

Zadanie 4. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Piszesz ogłoszenie o znalezionym telefonie. Które zdanie najlepiej pasuje do ogłoszenia?

  1. A. Wczoraj po lekcjach długo szukałem klucza i bardzo się zdenerwowałem, a potem znalazłem telefon.
  2. B. Na boisku znaleziono telefon w czarnym etui; właściciel może go odebrać u woźnego.
  3. C. Mam nadzieję, że właściciel jest tak samo szczęśliwy jak ja, że telefon się znalazł!!!
  4. D. Ludzie są dziś bardzo nieuważni, dlatego ciągle coś gubią.
Zadanie 5. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

W ćwiczeniu przyjmujemy, że ogłoszenie ocenia się w trzech kryteriach, po 1 punkcie: realizacja (czy są wszystkie wymagane informacje: kto ogłasza, dla kogo, o czym, kiedy, gdzie), forma (czy tekst ma cechy ogłoszenia, np. nagłówek, zwięzłość, zaproszenie) i język (poprawność i odpowiedni styl). Uwaga: na egzaminie CKE podział punktów jest inny (treść i forma 0–2, poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna 0–1). W którym kryterium ten tekst straci punkt?

> Turniej szachowy. Klub szachowy zaprasza uczniów klas czwartych–ósmych w środę o 14.00 do sali 7 na szkolny turniej. Zapisy do wtorku u opiekuna klubu. Bedzie fajna zabawa, no wpadajcie na luzie!

  1. A. Tylko w realizacji, bo brakuje informacji o miejscu.
  2. B. Tylko w formie, bo tekst nie ma nagłówka.
  3. C. We wszystkich trzech kryteriach.
  4. D. W języku, bo tekst zawiera błąd ortograficzny i potoczne zwroty.
Zadanie 6. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnie

Podaj dwa powody, dla których ten tekst nie jest dobrym ogłoszeniem.

> Cześć wszystkim!!! Wiecie co? Wczoraj weszłam do biblioteki i okazało się, że jest tam fajna wystawa. Naprawdę musicie ją zobaczyć, bo jest super. Wystawa trwa do piątku.

Zadanie 7. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Poniższe ogłoszenie jest niepełne i napisane potocznie.

> Ej, ludzie! W sobote bedzie fajny turniej siatkówki, wpadajcie, bo bedzie super. Zapiszcie sie jak najszybciej!

Napisz poprawną wersję tego ogłoszenia (2–4 zdania). Wykorzystaj dane: organizator, Szkolny Klub Sportowy; turniej siatkówki dla klas siódmych i ósmych; sobota, godzina 10.00; sala gimnastyczna; zapisy do czwartku u nauczyciela wychowania fizycznego.

Zadanie 8. (0–3 pkt) Poziom trudności: łatwe

Zgubiłeś bluzę. Napisz ogłoszenie, które zawiesisz w szkole (2–4 zdania). Uwzględnij: granatowa bluza z kapturem; prawdopodobnie zostawiona w szatni przy sali gimnastycznej w poniedziałek po lekcjach; piszesz jako uczeń klasy 8b; zguba do odbioru u wychowawczyni, pokój 14.

Zadanie 9. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnie

Rada Rodziców organizuje szkolny festyn. Napisz ogłoszenie zapraszające uczniów i rodziców (2–5 zdań). Uwzględnij: sobota, od 11.00 do 15.00; szkolne boisko; konkursy dla dzieci i kiermasz ciast; wstęp wolny; informacje w sekretariacie szkoły.

Zadanie 10. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Jesteś członkiem samorządu uczniowskiego. Napisz ogłoszenie zachęcające uczniów do udziału w zbiórce plastikowych nakrętek (3–5 zdań). Wymyśl potrzebne szczegóły i uwzględnij: kto organizuje, do kiedy trwa zbiórka, gdzie oddawać nakrętki, na co zostanie przeznaczony dochód, kontakt do organizatorów.

Zadanie 11. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Przemówienie ma przekonać uczniów do czytania książek. Wskaż zdanie, które jest tezą tego przemówienia.

  1. A. Czy lubicie czytać książki?
  2. B. Czytanie książek jest dla młodego człowieka bardziej wartościowe niż spędzanie całych popołudni przed ekranem.
  3. C. Przeczytajcie w tym miesiącu choć jedną książkę!
  4. D. W szkolnej bibliotece stoją regały pełne książek.
Zadanie 12. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Przemówienie dotyczy ochrony drzew w parku. Które zdanie jest apelem?

  1. A. Drzewa dają cień i produkują tlen.
  2. B. Czy wyobrażacie sobie park bez drzew?
  3. C. Posadźmy wiosną choć jedno drzewo!
  4. D. Wszyscy wiemy, że wiele drzew w naszym mieście zostało wyciętych.
Zadanie 13. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Temat przemówienia: „Dlaczego warto angażować się w życie szkoły?” Sformułuj tezę przemówienia i apel do słuchaczy. Każde z nich zapisz w jednym zdaniu.

Zadanie 14. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

W którym zdaniu mówca zwraca się bezpośrednio do słuchaczy?

  1. A. Drodzy uczniowie, nauczyciele i goście!
  2. B. Szkoła jest drugim domem.
  3. C. W tym roku szkolnym zorganizowano wiele akcji.
  4. D. Temat mojego przemówienia dotyczy wolontariatu.
Zadanie 15. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Jaki środek retoryczny pojawia się w tym fragmencie przemówienia?

> Czy ktokolwiek z nas chciałby, żeby jego miasto tonęło w śmieciach?

Tekst autorski.

  1. A. apostrofa
  2. B. porównanie
  3. C. epitet
  4. D. pytanie retoryczne
Zadanie 16. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Jaki środek retoryczny wzmacnia wypowiedź w tym fragmencie przemówienia?

> Każdy z nas może pomóc. Każdy z nas może coś zmienić. Każdy z nas może zacząć już dziś.

Tekst autorski.

  1. A. pytanie retoryczne
  2. B. anafora
  3. C. porównanie
  4. D. apostrofa
Zadanie 17. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Przeczytaj fragment przemówienia. Wypisz z niego po jednym przykładzie: a) zwrotu do słuchaczy, b) pytania retorycznego, c) apelu.

> Szanowni Państwo! Drodzy uczniowie! Czy naprawdę chcemy, żeby nasz szkolny dziedziniec wyglądał jak śmietnisko? Każdy z nas widzi śmieci, a każdy z nas udaje, że ich nie widzi. Nie bądźmy obojętni — sprzątajmy razem!

Tekst autorski.

Zadanie 18. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Piszesz przemówienie o dbaniu o zieleń wokół szkoły. Który fragment jest poprawnym początkiem tego przemówienia?

  1. A. Wczoraj byłem na lekcji matematyki i dostałem piątkę. Potem poszedłem do domu.
  2. B. Szkolne trawniki są zielone. Mają trawę i kwiaty. Rosną tam drzewa.
  3. C. Drodzy uczniowie! Czy zauważyliście, jak wyglądają nasze szkolne trawniki? Uważam, że dbanie o zieleń wokół szkoły to obowiązek każdego z nas.
  4. D. Dziękuję za uwagę i zapraszam do sprzątania trawników.
Zadanie 19. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnie

Przemówienie dotyczy szkolnej akcji sprzątania, a jego teza brzmi: „Sprzątanie otoczenia szkoły to nasz wspólny obowiązek”. Napisz zakończenie tego przemówienia (2–4 zdania). Zachęć słuchaczy do udziału w akcji.

Zadanie 20. (0–4 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Wygłaszasz przemówienie na apelu szkolnym. Jego temat: „Warto uczestniczyć w zajęciach pozalekcyjnych”. Napisz początek tego przemówienia (3–5 zdań). Uwzględnij: zwrot do słuchaczy, tezę oraz co najmniej jeden środek retoryczny (np. pytanie retoryczne, anaforę, wyliczenie).

Zadanie 21. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Przeczytaj fragment opowiadania.

> Dom stał na skraju wsi, za wysokim, przechylonym płotem. Okna zabito szarymi deskami, a dach porósł zielonym mchem. W ogrodzie pokrzywy sięgały aż do parapetów, a na schodach leżała gruba warstwa liści. > > *Tekst autorski*

Wskaż element opowiadania, który przeważa w tym fragmencie.

  1. A. dialog
  2. B. retrospekcja
  3. C. opis miejsca
  4. D. puenta
Zadanie 22. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Przeczytaj fragment opowiadania. Zdania ponumerowano.

> (1) Tomek stał przed salą i ściskał w dłoni kartkę z wierszem. (2) Przypomniał sobie, jak trzy lata wcześniej babcia uczyła go recytować przy kuchennym stole. (3) Wtedy mówił cicho i mylił słowa, a ona klaskała po każdej próbie. (4) Teraz drzwi sali się otworzyły i usłyszał swoje nazwisko. > > *Tekst autorski*

Wskaż zdania, które są retrospekcją.

  1. A. zdania 1 i 2
  2. B. zdania 2 i 3
  3. C. zdania 3 i 4
  4. D. zdania 1 i 4
Zadanie 23. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Przeczytaj fragment opowiadania.

> Kasia od tygodnia wracała ze szkoły okrężną drogą, żeby ominąć podwórko z wielkim burym psem. Tego dnia droga była rozkopana, więc zacisnęła pięści i weszła na podwórko. Pies zerwał się z miejsca i ruszył prosto na nią. Kasia zamknęła oczy. Poczuła coś ciepłego i mokrego na dłoni: pies oblizał jej palce, położył się przy jej nogach i zaczął machać ogonem. > > *Tekst autorski*

Wskaż, na czym polega zwrot akcji w tym fragmencie.

  1. A. Kasia zaczęła bać się psa, mimo że wcześniej go nie znała.
  2. B. Droga ze szkoły została rozkopana.
  3. C. Kasia zamknęła oczy, bo nie mogła patrzeć na psa.
  4. D. Zamiast ataku, którego można się było spodziewać, pies okazał się łagodny.
Zadanie 24. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Przeczytaj tekst. Fragmenty ponumerowano.

> (1) Nad jeziorem unosiła się mgła, a trzciny stały nieruchome jak wartownicy. > > (2) — Zostaw to — szepnął chłopiec. — Jeśli zaczniemy, nie będzie już odwrotu. > — Za późno, żeby się wycofać — odparła dziewczynka. — Przecież jesteśmy tu razem. > > (3) Chłopiec przypomniał sobie, jak rok wcześniej dziadek uczył go zarzucać wędkę, w tym samym miejscu i o tej samej porze. > > *Tekst autorski*

Do każdego fragmentu (1)–(3) przyporządkuj nazwę elementu opowiadania. Wybierz spośród: opis krajobrazu, dialog, retrospekcja, puenta. Jedna nazwa nie będzie potrzebna.

Zadanie 25. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnie

W opowiadaniu cechę bohatera można pokazać pośrednio: przez to, co robi i mówi, bez nazywania cechy wprost.

Napisz 3–4 zdania opowiadania, w których pokażesz pośrednio cechę bohatera. Sytuacja: bohater widzi na przystanku starszą osobę z ciężką torbą. Nie używaj w tekście słów nazywających cechę (np. „uczynny”, „obojętny”).

Zadanie 26. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnie

Dwoje uczniów dowiaduje się na pięć minut przed lekcją, że jedno z nich zgubiło klucz do pracowni.

Napisz dialog tych bohaterów składający się z co najmniej czterech wypowiedzi (po dwie każdego bohatera). Zapisz go zgodnie z zasadami zapisu dialogu.

Zadanie 27. (0–4 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Przeczytaj początek opowiadania.

> Marek od miesiąca ćwiczył przemowę na zakończenie roku szkolnego. W dniu uroczystości wyszedł na scenę, otworzył teczkę i zobaczył, że jest pusta. > > *Tekst autorski*

Napisz dalszy ciąg i zakończenie opowiadania w 4–6 zdaniach. Wprowadź zwrot akcji i zakończ tekst puentą. Pisz w czasie przeszłym, w trzeciej osobie.

Zadanie 28. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Rozprawka ma udowodnić tezę. Wskaż zdanie, które nadaje się na tezę rozprawki o czytaniu książek.

  1. A. Czytanie książek jest potrzebne każdemu człowiekowi, bo rozwija wyobraźnię i wzbogaca słownictwo.
  2. B. Czy czytanie książek jest potrzebne każdemu człowiekowi?
  3. C. W mojej pracy opiszę, jak czytanie wpływa na człowieka.
  4. D. Wczoraj przeczytałem książkę o morzu i bardzo mi się podobała.
Zadanie 29. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Przeczytaj akapit z rozprawki.

> Po pierwsze, czytanie rozwija wyobraźnię. Dzięki książkom uczymy się patrzeć na świat oczami innych ludzi i wyobrażać sobie miejsca, których nigdy nie widzieliśmy. > > *Tekst autorski*

Wskaż, czego brakuje w tym akapicie, aby argument został w pełni uzasadniony.

  1. A. ponownego zapisania tezy
  2. B. konkretnego przykładu
  3. C. opisu miejsca akcji
  4. D. zwrotu do czytelnika
Zadanie 30. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnie

Temat rozprawki: Czy uczniowie powinni nosić w szkole jednolite stroje?

Teza: Jednolite stroje w szkole są dobrym pomysłem.

Poniżej zapisano pięć zdań.

  1. Jednolity strój zmniejsza widoczne różnice między uczniami z zamożniejszych i mniej zamożnych rodzin.
  2. Jednolity strój bywa niewygodny w upalne dni.
  3. Rano nie trzeba się zastanawiać, co założyć.
  4. Szkoła stoi obok parku.
  5. Wielu uczniów woli ubierać się zgodnie z własnym gustem.

Wypisz numery dwóch zdań, które są argumentami popierającymi tezę.

Zadanie 31. (0–4 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Temat rozprawki: Czy warto mieć zwierzę domowe?

Zapisz:

  • tezę (jedno zdanie oznajmujące, jednoznaczne stanowisko),
  • dwa różne argumenty popierające tę tezę,
  • przykład potwierdzający co najmniej jeden z argumentów.
Zadanie 32. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Teza rozprawki: Przyjaźń jest ważną wartością w życiu człowieka.

Wskaż zdanie, które nadaje się na początek zakończenia tej rozprawki.

  1. A. Pierwszym dowodem na to jest zachowanie bohaterów wielu lektur.
  2. B. Zastanówmy się, jak ważna jest przyjaźń w życiu człowieka.
  3. C. Weźmy na przykład sytuację z naszej klasy.
  4. D. Skoro przyjaźń daje wsparcie i poczucie bezpieczeństwa, trzeba o nią dbać.
Zadanie 33. (0–1 pkt) Poziom trudności: średnie

Poniżej zapisano w kolejności sześć zdań rozprawki. Sześć zdań ponumerowano.

> (1) Uważam, że warto czytać książki, ponieważ czytanie rozwija i uczy. (2) Po pierwsze, lektura wzbogaca słownictwo. (3) Dowodzi tego przykład kolegi, który po przeczytaniu serii przygodowej zaczął pisać lepsze wypracowania. (4) Po drugie, książki uczą wczuwania się w uczucia innych. (5) Na przykład, czytając o samotnym bohaterze, lepiej rozumiemy kolegę z boku klasy. (6) Dlatego warto sięgać po książki. > > *Tekst autorski*

Przyjmij układ: wstęp, każdy argument z przykładem w osobnym akapicie, zakończenie. Przed którymi zdaniami należy rozpocząć nowy akapit (oprócz pierwszego)?

  1. A. przed każdym zdaniem od 2 do 6
  2. B. przed zdaniami 3 i 5
  3. C. przed zdaniami 2, 4 i 6
  4. D. tylko przed zdaniem 6
Zadanie 34. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Temat rozprawki: Czy należy ograniczać czas spędzany przed ekranem?

Ułóż plan rozprawki w 5–7 punktach. W planie uwzględnij wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Punkty mogą być zapisane hasłami.

Zadanie 35. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Wypracowanie szkolne powinno być napisane stylem neutralnym, bez wyrazów potocznych.

Wskaż zdanie, które nadaje się do wypracowania.

  1. A. Bohater poczuł wstyd, ponieważ nie dotrzymał obietnicy.
  2. B. Bohater strasznie się zawstydził, bo olał tę obietnicę.
  3. C. Gość nie dotrzymał słowa i miał przez to niezłą wtopę.
  4. D. Bohater poczuł wstyd, bo nie dotrzymał obietnicy i, no, takie coś.
Zadanie 36. (0–2 pkt) Poziom trudności: średnie

Przeczytaj fragment pracy ucznia.

> Bohater bardzo się wkurzył, gdy okazało się, że przyjaciele go oszukali. Pod koniec dnia był tak padnięty, że natychmiast zasnął. > > *Tekst autorski*

Wypisz dwa wyrazy potoczne i obok każdego zapisz wyraz lub wyrażenie neutralne o tym samym znaczeniu.

Zadanie 37. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Przeczytaj fragment pracy ucznia.

> Wczoraj poszedłem do lasu. W lesie było bardzo ładnie. Zobaczyłem ładne drzewa i ładną polanę. Na polanie rosły ładne kwiaty. > > *Tekst autorski*

Przepisz fragment tak, aby usunąć powtórzenia. Zachowaj wszystkie informacje i zastąp co najmniej trzy powtórzenia innymi, pasującymi wyrazami lub wyrażeniami.

Zadanie 38. (0–1 pkt) Poziom trudności: łatwe

Przyjmij w tym zadaniu skalę egzaminacyjną CKE za ortografię w wypracowaniu:

  • nie więcej niż 1 błąd: 2 p.,
  • 2–3 błędy: 1 p.,
  • 4 lub więcej błędów: 0 p.

Przeczytaj fragment pracy ucznia. Załóż, że poza nim w pracy nie ma innych błędów ortograficznych.

> W sobote pojechaliśmy z klasą do zoo. Najbardziej podobały mi sie żyrafy, bo miały długie szyje. Potem zjedliśmy obiad i wróciliśmy do domu zmeczeni. > > *Tekst autorski*

Ile punktów za ortografię otrzyma ta praca według podanej skali?

  1. A. 2 p.
  2. B. 1 p.
  3. C. 0 p.
  4. D. 3 p.
Zadanie 39. (0–3 pkt) Poziom trudności: średnie

Przeczytaj fragment pracy ucznia. Zawiera trzy błędy ortograficzne.

> Wczoraj wybrałem się z bratem na przejażdżke rowerową. Dzień był wyjątkowo ciepły, dlatego jechaliśmy dłóżej niż zwykle. Nad rzeką zrobiliśmy przystanek i zjedliśmy kanapki z szynką i ogurkiem. > > *Tekst autorski*

Wypisz trzy błędnie zapisane wyrazy i podaj ich poprawną pisownię.

Zadanie 40. (0–4 pkt) Poziom trudności: średnio trudne

Na egzaminie ortografia i interpunkcja są oceniane osobno. Przeczytaj fragment pracy ucznia. Zawiera dwa błędy ortograficzne i dwa błędy interpunkcyjne (brak przecinków).

> Kiedy wróciłem ze szkoły, zobaczyłem że w domu nikogo nie ma. Mama zostawiła na stole kartke, w której napisała że wróci wieczorem. Postanowiłem więc odrobić lekcje i pożądnie posprzątać pokój. > > *Tekst autorski*

Przepisz fragment, poprawiając wszystkie cztery błędy.

Zamknij książkę