W tej książce: pole koła, długość okręgu, zadanie praktyczne, promień, figury złożone, pole, okrąg opisany, półkole, przybliżenie liczby pi, liczba pi. 28 zadań z rozwiązaniami krok po kroku.
Zadanie 1.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Okrąg ma promień długości 5 cm. Długość tego okręgu jest równa
A.5π cm
B.10π cm
C.25π cm
D.100π cm
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Długość okręgu obliczasz ze wzoru L=2πr.
L=2π⋅5.
L=10π cm. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Pomija czynnik 2: πr.
C) Oblicza pole koła πr2.
D) Podnosi do kwadratu i mnoży przez 4.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć długość okręgu o danym promieniu.
Zadanie 2.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Długość okręgu jest równa 18π cm. Promień tego okręgu ma długość
A.3 cm
B.4,5 cm
C.6 cm
D.9 cm
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Z wzoru L=2πr wyznaczasz r.
2πr=18π.
r=2π18π=9 cm. Poprawna jest odpowiedź D.
Inny sposób
Średnica to πL=18 cm, więc promień to połowa średnicy: 9 cm.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi D. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Dzieli 18 przez 6 (przyjmuje π≈3 i dzieli przez 2π błędnie).
B) Dzieli 18 przez 4.
C) Dzieli 18 przez 3.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć promień okręgu na podstawie jego długości podanej w postaci wielokrotności liczby pi.
Zadanie 3.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Koło roweru ma średnicę 70 cm. Ile pełnych obrotów wykona to koło na drodze 4,4 km? Przyjmij π≈722.
Odpowiedź
Odpowiedź:2000 obrotów
Rozwiązanie
Jeden obrót koła to droga równa długości okręgu. Obliczasz tę długość, a potem dzielisz całą drogę przez nią.
L=πd≈722⋅70=220 cm.
4,4 km =4400 m =440000 cm.
440000:220=2000.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna długość okręgu koła: 220 cm. 1 p. — poprawna liczba obrotów: 2000 (po zamianie kilometrów na centymetry). 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Obliczenie obwodu jako 2πd.
Zamiana 4,4 km na 44000 cm albo 4400 cm.
Użycie pola koła zamiast długości okręgu.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć liczbę obrotów koła na danej drodze, korzystając z długości okręgu i przybliżenia liczby pi.
Zadanie 4.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Koło ma promień długości 6 cm. Pole tego koła jest równe
A.6π cm²
B.12π cm²
C.36π cm²
D.72π cm²
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Pole koła obliczasz ze wzoru P=πr2.
P=π⋅62.
P=36π cm². Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Zapisuje πr.
B) Oblicza długość okręgu 2πr.
D) Mnoży 2πr2.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole koła o danym promieniu.
Zadanie 5.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Pole koła jest równe 49π cm². Promień tego koła ma długość
A.7 cm
B.14 cm
C.24,5 cm
D.49 cm
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Z wzoru P=πr2 wyznaczasz r.
πr2=49π, więc r2=49.
r=7 cm. Poprawna jest odpowiedź A.
Inny sposób
Sprawdź: 72=49, więc π⋅72=49π.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi A. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Podaje średnicę zamiast promienia.
C) Dzieli 49 przez 2.
D) Przyjmuje r=49 (nie wyciąga pierwiastka).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć promień koła na podstawie jego pola podanego w postaci wielokrotności liczby pi.
Zadanie 6.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Pole koła jest równe 25π cm². Oblicz długość okręgu, który ogranicza to koło.
Odpowiedź
Odpowiedź:10π cm
Rozwiązanie
Z pola obliczasz promień, a z promienia długość okręgu.
πr2=25π, więc r2=25 i r=5 cm.
L=2πr=2π⋅5=10π cm.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawny promień: 5 cm. 1 p. — poprawna długość okręgu: 10π cm. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Przyjmuje r=25 (nie wyciąga pierwiastka).
Podaje pole zamiast długości okręgu.
Błąd we wzorze: L=πr=5π.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć długość okręgu na podstawie pola koła.
Zadanie 7.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Półkole ma średnicę długości 10 cm. Obwód tego półkola (łuk i średnica) jest równy
A.5π cm
B.5π+10 cm
C.10π cm
D.10π+10 cm
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Obwód półkola to połowa długości okręgu plus średnica.
Promień: 5 cm, więc długość okręgu: 2π⋅5=10π cm.
Półokrąg: 21⋅10π=5π cm.
Obwód półkola: 5π+10 cm. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje tylko długość łuku (pomija średnicę).
C) Podaje długość całego okręgu.
D) Dodaje średnicę do długości całego okręgu.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć obwód półkola razem ze średnicą.
Zadanie 8.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
W kwadracie o boku 8 cm narysowano koło wpisane (koło dotyka wszystkich boków kwadratu). Oblicz pole części kwadratu leżącej poza kołem.
Odpowiedź
Odpowiedź:(64−16π) cm²
Rozwiązanie
Od pola kwadratu odejmujesz pole koła. Promień koła wpisanego w kwadrat to połowa boku.
Promień koła: 8:2=4 cm.
Pole koła: π⋅42=16π cm². Pole kwadratu: 82=64 cm².
Pole poza kołem: 64−16π cm².
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawny promień koła (4 cm) i poprawne pola koła (16π) i kwadratu (64). 1 p. — poprawna różnica: 64−16π cm². 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Promień koła 8 cm (średnica jako promień): 64π.
Pole koła jako 2π⋅4=8π.
Odjęcie pola kwadratu od pola koła.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole części kwadratu poza kołem wpisanym.
Zadanie 9.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Boisko ma kształt prostokąta o bokach 12 m i 6 m, do którego przy krótszych bokach dołączono dwa półkola o średnicy 6 m (na zewnątrz prostokąta). Oblicz obwód i pole tego boiska. Wynik zapisz za pomocą liczby π.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:Obwód: (24+6π) m, pole: (72+9π) m².
Rozwiązanie
Dwa półkola tworzą razem jedno koło o średnicy 6 m, czyli o promieniu 3 m.
Obwód: dwa dłuższe boki prostokąta 2⋅12=24 m i dwa półokręgi, czyli jeden okrąg: 2π⋅3=6π m. Razem 24+6π m.
Pole prostokąta: 12⋅6=72 m².
Pole dwóch półkoli: π⋅32=9π m².
Pole boiska: 72+9π m².
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zauważenie, że dwa półkola dają koło o promieniu 3 m. 1 p. — poprawny obwód: (24+6π) m. 1 p. — poprawne pole: (72+9π) m². 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Wliczenie krótszych boków prostokąta do obwodu (24+12+6π).
Promień półkoli jako 6 m.
Pole półkoli jako 21π⋅32 (liczy tylko jedno półkole).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć obwód i pole figury złożonej z prostokąta i dwóch półkoli (kształt bieżni).
Zadanie 10.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Z kwadratu o boku 10 cm wycięto w każdym narożniku ćwiartkę koła o promieniu 5 cm. Oblicz pole pozostałej części kwadratu. Wynik zapisz za pomocą liczby π.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:(100−25π) cm²
Rozwiązanie
Cztery ćwiartki koła o tym samym promieniu tworzą razem jedno koło.
Cztery ćwiartki: 4⋅41π⋅52=25π cm².
Pole kwadratu: 102=100 cm².
Pozostała część: 100−25π cm².
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zauważenie, że cztery ćwiartki dają koło o promieniu 5 cm (lub obliczenie pola jednej ćwiartki: 425π). 1 p. — poprawne pole wyciętych części: 25π cm². 1 p. — poprawny wynik: 100−25π cm². 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Odjęcie tylko jednej ćwiartki.
Pole ćwiartki jako 41⋅2π⋅5 (wzór na długość okręgu).
Promień jako 10 cm.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole figury powstałej po odcięciu czterech ćwiartek koła od narożników kwadratu.
Zadanie 11.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Okrągła płyta ma promień 10 cm. Przyjmij π≈3,14. Pole tej płyty jest w przybliżeniu równe
A.31,4 cm²
B.62,8 cm²
C.314 cm²
D.628 cm²
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Pole koła to πr2.
P≈3,14⋅102.
P≈3,14⋅100=314 cm². Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Mnoży π⋅r (pomija drugą potęgę promienia).
B) Oblicza długość okręgu 2πr.
D) Oblicza 2πr2.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole koła, stosując przybliżenie liczby pi.
Zadanie 12.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Obwód okrągłego stołu jest równy 31,4 dm. Przyjmij π≈3,14. Pole blatu tego stołu jest w przybliżeniu równe
A.15,7 dm²
B.31,4 dm²
C.62,8 dm²
D.78,5 dm²
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Z długości okręgu obliczasz promień, a potem pole koła.
2πr=31,4, więc r=6,2831,4=5 dm.
P=πr2≈3,14⋅25=78,5 dm². Poprawna jest odpowiedź D.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi D. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje połowę obwodu.
B) Podaje liczbę obwodu jako pole.
C) Podwaja obwód.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole koła na podstawie długości okręgu, stosując przybliżenie liczby pi.
Zadanie 13.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Promień koła wózka ma długość 21 cm. Ile pełnych obrotów wykona to koło na drodze 132 m? Przyjmij π≈722.
Odpowiedź
Odpowiedź:100 obrotów
Rozwiązanie
Obliczasz długość okręgu koła i dzielisz drogę przez tę długość.
L=2πr≈2⋅722⋅21=132 cm.
132 m =13200 cm.
13200:132=100.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna długość okręgu koła: 132 cm. 1 p. — poprawna liczba obrotów: 100. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Użycie średnicy 21 cm jako promienia lub odwrotnie.
Zamiana 132 m na 1320 cm.
Mnożenie zamiast dzielenia.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć liczbę obrotów koła na danej drodze z promienia i przybliżenia liczby pi.
Zadanie 14.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Okrągły basen ma promień 2 m. Dookoła basenu wykonano ścieżkę o stałej szerokości 1 m. Oblicz pole tej ścieżki. Podaj wynik za pomocą liczby π oraz w przybliżeniu dla π≈3,14.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:Pole ścieżki jest równe 5π m², czyli około 15,7 m².
Rozwiązanie
Ścieżka to różnica pól większego koła (basen ze ścieżką) i basenu.
Promień większego koła: 2+1=3 m.
Pole większego koła: π⋅32=9π m². Pole basenu: π⋅22=4π m².
Pole ścieżki: 9π−4π=5π m².
Przybliżenie: 5⋅3,14=15,7 m².
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawny promień większego koła: 3 m. 1 p. — poprawne pola obu kół i ich różnica: 5π m². 1 p. — poprawne przybliżenie: 15,7 m². 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Obliczenie pola jako π⋅12=π (kwadrat szerokości ścieżki).
Promień większego koła 2⋅1=2 m albo 2+2=4 m.
Różnica promieni podniesiona do kwadratu: π(3−2)2.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole ścieżki wokół okrągłego basenu jako różnicę pól dwóch kół.
Zadanie 15.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Przekątna kwadratu ma długość 12 cm. Jaki promień ma okrąg opisany na tym kwadracie?
A.3 cm
B.6 cm
C.12 cm
D.24 cm
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Środek okręgu opisanego na kwadracie leży w punkcie przecięcia przekątnych, a przekątna jest średnicą tego okręgu.
Średnica: 12 cm.
Promień: 12:2=6 cm. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Dzieli przekątną przez 4.
C) Przyjmuje przekątną za promień.
D) Podwaja przekątną.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć promień okręgu opisanego na kwadracie, gdy dana jest przekątna.
Zadanie 16.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Trójkąt prostokątny ma przyprostokątne długości 6 cm i 8 cm. Jaki promień ma okrąg opisany na tym trójkącie?
A.3 cm
B.4 cm
C.5 cm
D.10 cm
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Środek okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym leży w środku przeciwprostokątnej, więc przeciwprostokątna jest średnicą.
Przeciwprostokątna: 62+82=100=10 cm.
Promień: 10:2=5 cm. Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Bierze połowę krótszej przyprostokątnej.
B) Bierze połowę dłuższej przyprostokątnej.
D) Przyjmuje przeciwprostokątną za promień.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć promień okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym na podstawie długości przyprostokątnych.
Zadanie 17.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Trójkąt prostokątny równoramienny ma przeciwprostokątną długości 14 cm. Oblicz pole koła opisanego na tym trójkącie. Wynik zapisz za pomocą liczby π.
Odpowiedź
Odpowiedź:49π cm²
Rozwiązanie
Przeciwprostokątna trójkąta prostokątnego jest średnicą okręgu opisanego.
Promień: 14:2=7 cm.
Pole koła: π⋅72=49π cm².
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawny promień: 7 cm. 1 p. — poprawne pole: 49π cm². 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Promień 14 cm (przeciwprostokątna jako promień): 196π.
Długość okręgu 14π zamiast pola.
Pole jako π⋅7=7π.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole koła opisanego na trójkącie prostokątnym równoramiennym, gdy dana jest przeciwprostokątna.
Zadanie 18.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Na prostokącie o bokach 6 cm i 8 cm opisano koło. Oblicz pole części tego koła leżącej poza prostokątem. Wynik zapisz za pomocą liczby π.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:(25π−48) cm²
Rozwiązanie
Środek okręgu opisanego na prostokącie leży w punkcie przecięcia przekątnych, a przekątna jest średnicą.
Przekątna: 62+82=10 cm, więc promień: 5 cm.
Pole koła: π⋅52=25π cm².
Pole prostokąta: 6⋅8=48 cm².
Pole poza prostokątem: 25π−48 cm².
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawny promień koła: 5 cm (z przekątnej 10 cm). 1 p. — poprawne pola koła (25π) i prostokąta (48). 1 p. — poprawna różnica: 25π−48 cm². 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Promień jako połowa dłuższego boku (4 cm).
Przekątna jako suma boków (14 cm).
Odjęcie pola koła od pola prostokąta.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole części koła opisanego na prostokącie, leżącej poza prostokątem.
Zadanie 19.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Promień koła zwiększono 3 razy. Ile razy zwiększyła się długość okręgu, który ogranicza to koło?
A.3 razy
B.6 razy
C.9 razy
D.27 razy
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Długość okręgu L=2πr jest wprost proporcjonalna do promienia.
Nowy promień 3r: L′=2π⋅3r=3⋅2πr.
Długość okręgu wzrosła 3 razy. Poprawna jest odpowiedź A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi A. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Mnoży przez 2 (współczynnik we wzorze).
C) Myli długość okręgu z polem (pole rośnie 9 razy).
D) Podnosi do trzeciej potęgi (objętość).
Sprawdzana umiejętność: Określić, jak zmienia się długość okręgu po zwiększeniu promienia.
Zadanie 20.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Promień koła zwiększono o 50%. O ile procent zwiększyło się pole tego koła?
A.50%
B.100%
C.125%
D.225%
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Zapisujesz nowy promień i nowe pole, a potem porównujesz je ze starym polem.
Nowy promień: 1,5r.
Nowe pole: π⋅(1,5r)2=2,25πr2.
Nowe pole to 225% starego, czyli wzrost o 225%−100%=125%. Poprawna jest odpowiedź C.
Inny sposób
Weź r=10: pole 100π. Po zwiększeniu r=15: pole 225π. Wzrost: 125π, czyli 125%.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Przyjmuje, że pole rośnie tak jak promień.
B) Podwaja procent promienia (2⋅50%).
D) Podaje nowe pole jako procent starego zamiast wzrostu.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć procentowy wzrost pola koła po procentowym zwiększeniu promienia.
Zadanie 21.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Pole jednego koła jest 9 razy większe od pola drugiego koła. Ile razy dłuższy jest okrąg ograniczający pierwsze koło od okręgu ograniczającego drugie koło?
Odpowiedź
Odpowiedź:3 razy
Rozwiązanie
Pole koła jest proporcjonalne do kwadratu promienia, a długość okręgu do promienia.
πr12=9πr22, więc r12=9r22.
r1=3r2.
Długość okręgu jest proporcjonalna do promienia, więc okrąg pierwszego koła jest 3 razy dłuższy.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawny stosunek promieni: r1=3r2. 1 p. — poprawna odpowiedź: 3 razy. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Odpowiedź 9 razy (przyjmuje, że długość rośnie tak jak pole).
Odpowiedź 81 razy.
Odpowiedź 31 (odwrócona kolejność).
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć stosunek długości okręgów na podstawie stosunku pól kół.
Zadanie 22.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Wskazówka minutowa zegara ma długość 12 cm. Jaką drogę przebywa koniec tej wskazówki w ciągu jednej godziny?
A.12π cm
B.24π cm
C.144π cm
D.288π cm
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
W ciągu godziny wskazówka minutowa robi jeden pełny obrót, a jej koniec zatacza okrąg o promieniu 12 cm.
L=2πr=2π⋅12.
L=24π cm. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Pomija czynnik 2: πr.
C) Oblicza pole koła πr2.
D) Oblicza 2πr2.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć drogę końca wskazówki zegara w danym czasie jako długość okręgu.
Zadanie 23.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Obwód koła jest równy 18,84 cm. Przyjmij π≈3,14. Pole tego koła jest w przybliżeniu równe
A.9,42 cm²
B.18,84 cm²
C.28,26 cm²
D.56,52 cm²
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Z obwodu obliczasz promień, a potem pole.
2πr=18,84, więc r=6,2818,84=3 cm.
P=πr2≈3,14⋅9=28,26 cm². Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje połowę obwodu.
B) Podaje obwód jako pole.
D) Podwaja wynik (mnoży przez 2).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole koła z długości okręgu, stosując przybliżenie liczby pi.
Zadanie 24.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Pizza ma kształt koła o średnicy 30 cm i została pokrojona na 6 równych kawałków. Oblicz pole jednego kawałka. Wynik podaj za pomocą liczby π oraz w przybliżeniu dla π≈3,14.
Odpowiedź
Odpowiedź:Pole kawałka jest równe 37,5π cm², czyli około 117,75 cm².
Rozwiązanie
Obliczasz pole całej pizzy i dzielisz je na 6 równych części.
Promień: 30:2=15 cm. Pole pizzy: π⋅152=225π cm².
Pole jednego kawałka: 225π:6=37,5π cm².
Przybliżenie: 37,5⋅3,14=117,75 cm².
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne pole całej pizzy: 225π cm². 1 p. — poprawne pole kawałka: 37,5π cm² (≈117,75 cm²). 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Użycie średnicy 30 cm jako promienia: 900π.
Dzielenie przez 4 zamiast przez 6.
Obliczenie długości okręgu zamiast pola.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole jednego z równych wycinków koła (kawałka pizzy).
Zadanie 25.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Ogród ma kształt prostokąta o wymiarach 12 m na 10 m. Na środku ogrodu jest okrągły trawnik o promieniu 4 m. Pozostała część ogrodu ma być obsiana roślinami, a koszt obsiania 1 m² to 4 zł. Oblicz koszt obsiania tej części. Przyjmij π≈3,14.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:279,04 zł
Rozwiązanie
Obliczasz pole ogrodu i pole trawnika, a potem koszt obsiania pozostałej części.
Pole ogrodu: 12⋅10=120 m².
Pole trawnika: π⋅42=16π≈16⋅3,14=50,24 m².
Pozostała część: 120−50,24=69,76 m².
Koszt: 69,76⋅4=279,04 zł.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne pole trawnika: 50,24 m². 1 p. — poprawne pole pozostałej części: 69,76 m². 1 p. — poprawny koszt: 279,04 zł. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Użycie długości okręgu 2πr zamiast pola koła.
Pole trawnika jako π⋅82 (średnica zamiast promienia).
Obliczenie kosztu dla całego ogrodu (480 zł) albo tylko dla trawnika.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole części ogrodu poza okrągłym trawnikiem i koszt jej obsiania.
Zadanie 26.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Do kwadratu o boku 6 cm dołączono z zewnątrz półkole o średnicy równej jednemu z boków kwadratu. Pole otrzymanej figury jest równe
A.(36+1,5π) cm²
B.(36+2,25π) cm²
C.(36+3π) cm²
D.(36+4,5π) cm²
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Pole figury to pole kwadratu plus pole półkola o promieniu 3 cm.
Pole kwadratu: 62=36 cm².
Pole półkola: 21π⋅32=4,5π cm².
Razem: 36+4,5π cm². Poprawna jest odpowiedź D.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi D. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Pole półkola liczy jako 21πr⋅21 (zbyt wiele połówek).
B) Dodaje pole ćwiartki koła (41π⋅32).
C) Pole półkola jako 21π⋅3 (pomija kwadrat promienia).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole figury złożonej z kwadratu i półkola zbudowanego na jednym z boków.
Zadanie 27.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Trzy jednakowe koła o promieniu 4 cm leżą w jednym rzędzie i każde dotyka sąsiedniego (środki kół są na jednej prostej). Koła zawarto w najmniejszym prostokącie. Oblicz pole części tego prostokąta, która nie jest zajęta przez koła. Wynik zapisz za pomocą liczby π.
Odpowiedź
Odpowiedź:(192−48π) cm²
Rozwiązanie
Wymiary prostokąta wynikają ze średnic kół, a pole wolne to różnica pola prostokąta i pól trzech kół.
Długość prostokąta: 3⋅8=24 cm, szerokość: 8 cm. Pole: 24⋅8=192 cm².
Pole trzech kół: 3⋅π⋅42=48π cm².
Pole wolne: 192−48π cm².
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne wymiary prostokąta (24 cm i 8 cm) i jego pole 192 cm². 1 p. — poprawny wynik: 192−48π cm². 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Wymiar prostokąta 3⋅4=12 cm (promień zamiast średnicy).
Pole jednego koła zamiast trzech.
Odejmowanie pola kół od siebie lub od pola kwadratu.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć pole części prostokąta niezajętej przez trzy styczne koła ułożone w rzędzie.
Zadanie 28.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Do każdego boku kwadratu o boku 4 cm dołączono na zewnątrz półkole, którego średnicą jest ten bok. Oblicz obwód i pole otrzymanej figury. Wynik zapisz za pomocą liczby π.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:Obwód: 8π cm, pole: (16+8π) cm².
Rozwiązanie
Cztery półkola o promieniu 2 cm tworzą razem dwa pełne koła o promieniu 2 cm.
Obwód figury to cztery półokręgi: 4⋅π⋅2=8π cm (boki kwadratu nie wchodzą do obwodu).
Pole kwadratu: 42=16 cm².
Pole czterech półkoli: 4⋅21π⋅22=8π cm².
Pole figury: 16+8π cm².
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawny promień półkoli (2 cm) i poprawny obwód: 8π cm. 1 p. — poprawne pole czterech półkoli: 8π cm². 1 p. — poprawne pole figury: 16+8π cm². 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Wliczenie do obwodu boków kwadratu (16+8π).
Promień półkoli jako 4 cm.
Pole czterech półkoli jako 4⋅π⋅22=16π (pełne koła zamiast półkoli).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć obwód i pole figury powstałej z kwadratu i czterech półkoli na jego bokach.
Używamy plików cookies, żeby strona działała poprawnie i żebyśmy wiedzieli, które treści
są dla Was przydatne. Statystyki możesz odrzucić — strona zadziała tak samo. Polityka prywatności