Statystyka i prawdopodobieństwo — zadania z rozwiązaniami
W tej książce: średnia arytmetyczna, prawdopodobieństwo klasyczne, mediana, reguła mnożenia, oceny, procenty, zmiana średniej, średnia ważona, dominanta, odczytywanie danych. 50 zadań z rozwiązaniami krok po kroku.
Zadanie 1.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Średnia arytmetyczna liczb 4, 6, 8, 10 jest równa
A.6
B.7
C.8
D.28
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Średnia arytmetyczna to suma liczb podzielona przez ich liczbę.
Suma: 4+6+8+10=28.
Liczb jest 4, więc średnia: 28:4=7. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje drugą liczbę lub błędnie dzieli.
C) Podaje trzecią liczbę.
D) Podaje samą sumę (nie dzieli).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią arytmetyczną czterech liczb.
Zadanie 2.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Średnia arytmetyczna trzech liczb: 6, 10 oraz x jest równa 10. Liczba x jest równa
A.6
B.8
C.10
D.14
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Suma trzech liczb jest równa trzykrotności średniej.
6+10+x=3⋅10=30.
16+x=30, więc x=14. Poprawna jest odpowiedź D.
Inny sposób
Liczby 6 i 10 odchylają się od średniej 10 o −4 i 0. Trzecia liczba musi to zrównoważyć: 10+4=14.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi D. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje pierwszą liczbę.
B) Liczy średnią z liczb 6 i 10.
C) Przyjmuje, że x jest równe średniej.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć brakującą liczbę, gdy znana jest średnia arytmetyczna trzech liczb.
Zadanie 3.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Średnia ocen z pięciu sprawdzianów jest równa 4,2. Po szóstym sprawdzianie średnia z sześciu ocen jest równa 4,5. Jaką ocenę uczeń dostał ze szóstego sprawdzianu?
Odpowiedź
Odpowiedź:6
Rozwiązanie
Obliczasz sumy ocen przed i po szóstym sprawdzianie i porównujesz je.
Suma pięciu ocen: 5⋅4,2=21.
Suma sześciu ocen: 6⋅4,5=27.
Szósta ocena: 27−21=6.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne sumy ocen: 21 i 27. 1 p. — poprawna ocena: 6. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Obliczenie różnicy średnich: 4,5−4,2=0,3.
Użycie liczby 5 zamiast 6 przy drugiej sumie.
Średnia z dwóch średnich: (4,2+4,5):2.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć ocenę, która zmienia średnią z danej liczby sprawdzianów na daną wartość.
Zadanie 4.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W teście z matematyki 12 uczniów jednej klasy uzyskało średnio 15 punktów, a 8 uczniów drugiej klasy uzyskało średnio 20 punktów. Oblicz średnią liczbę punktów wszystkich 20 uczniów.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:17 punktów
Rozwiązanie
Nie wolno uśredniać samych średnich, bo grupy mają różne liczebności. Obliczasz łączną liczbę punktów i dzielisz przez liczbę uczniów.
Punkty pierwszej klasy: 12⋅15=180.
Punkty drugiej klasy: 8⋅20=160.
Razem: 180+160=340 punktów.
Średnia: 340:20=17 punktów.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne sumy punktów w obu klasach: 180 i 160. 1 p. — poprawna łączna suma: 340 i liczba uczniów 20. 1 p. — poprawna średnia: 17. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Średnia z dwóch średnich: (15+20):2=17,5.
Dzielenie sumy przez 2 (liczbę klas) zamiast przez 20.
Błąd w mnożeniu 12⋅15 lub 8⋅20.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią arytmetyczną dwóch grup o różnych liczebnościach i różnych średnich.
Zadanie 5.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Mediana liczb: 6, 2, 9, 4, 8 jest równa
A.4
B.5,8
C.6
D.9
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Mediana nieparzystej liczby danych to środkowa liczba po ich uporządkowaniu.
Porządkujesz rosnąco: 2, 4, 6, 8, 9.
Środkowa (trzecia) liczba to 6. Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Wybiera drugą liczbę.
B) Oblicza średnią arytmetyczną (29:5).
D) Wybiera środkową liczbę bez uporządkowania.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć medianę nieuporządkowanego zestawu pięciu liczb.
Zadanie 6.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Mediana liczb: 2, 3, 5, 8, 10, 12 jest równa
A.5
B.6,5
C.6,67 (w przybliżeniu)
D.8
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Gdy liczb jest parzyście wiele, mediana to średnia dwóch środkowych liczb po uporządkowaniu.
Liczby są uporządkowane, a środkowe to trzecia (5) i czwarta (8).
Mediana: (5+8):2=6,5. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Wybiera trzecią liczbę.
C) Oblicza średnią arytmetyczną (40:6).
D) Wybiera czwartą liczbę.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć medianę parzystej liczby danych jako średnią dwóch środkowych.
Zadanie 7.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
W konkursie osiem osób uzyskało następujące liczby punktów: 5, 7, 3, 7, 9, 6, 5, 7. Oblicz medianę i dominantę tych wyników.
Odpowiedź
Odpowiedź:Mediana jest równa 6,5, a dominanta jest równa 7.
Rozwiązanie
Porządkujesz wyniki. Mediana to średnia dwóch środkowych liczb, a dominanta to liczba występująca najczęściej.
Po uporządkowaniu: 3, 5, 5, 6, 7, 7, 7, 9.
Środkowe liczby (czwarta i piąta): 6 i 7, więc mediana to (6+7):2=6,5.
Liczba 7 występuje 3 razy, najczęściej, więc dominanta to 7.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna mediana: 6,5. 1 p. — poprawna dominanta: 7. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Mediana jako czwarta liczba w podanej kolejności (7) bez uporządkowania.
Mediana jako (7+9):2 albo średnia arytmetyczna (6,125).
Dominanta jako największa liczba (9).
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć medianę i dominantę zestawu ośmiu liczb.
Zadanie 8.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Pięć liczb naturalnych ma następujące własności: mediana jest równa 4, dominanta jest równa 3, średnia arytmetyczna jest równa 5,4, a największa z tych liczb jest równa 10. Wyznacz te liczby.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:Liczby: 3, 3, 4, 7, 10.
Rozwiązanie
Zapisujesz pięć liczb w kolejności rosnącej: a≤b≤c≤d≤e i wykorzystujesz kolejne informacje.
Mediana: c=4. Największa: e=10.
Dominanta 3 oznacza, że liczba 3 występuje najczęściej, więc a=b=3 (tylko wtedy dwie liczby są równe 3, a c=4).
1 p. — zapisanie, że c=4, e=10 i a=b=3. 1 p. — poprawna suma liczb: 27. 1 p. — poprawna liczba d=7 i zapis wszystkich liczb: 3, 3, 4, 7, 10. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Brak uporządkowania liczb (mediana jako dowolna z liczb).
Suma 5⋅5=25 (średnia zaokrąglona).
Pominięcie, że liczba 3 musi występować co najmniej dwa razy.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć pięć liczb naturalnych na podstawie mediany, dominanty, średniej i największej liczby.
Zadanie 9.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Rzucamy raz symetryczną sześcienną kostką do gry. Prawdopodobieństwo wyrzucenia parzystej liczby oczek jest równe
A.61
B.31
C.21
D.32
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Prawdopodobieństwo to liczba wyników sprzyjających podzielona przez liczbę wszystkich wyników.
Wszystkich wyników jest 6.
Wyniki sprzyjające: 2, 4, 6, czyli 3.
P=63=21. Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Przyjmuje jeden sprzyjający wynik.
B) Liczy 2 sprzyjające wyniki.
D) Liczy 4 sprzyjające wyniki.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo wyrzucenia parzystej liczby oczek w rzucie kostką.
Zadanie 10.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
W urnie jest 4 kule czerwone, 3 białe i 3 zielone. Losujemy jedną kulę. Prawdopodobieństwo wylosowania kuli zielonej jest równe
A.103
B.31
C.73
D.107
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Wszystkich kul jest 4+3+3=10, a sprzyjających zdarzeniu jest 3 kule zielone.
P=103. Poprawna jest odpowiedź A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi A. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Przyjmuje, że każdy kolor jest jednakowo prawdopodobny (31).
C) Dzieli liczbę kul zielonych przez liczbę kul innych kolorów (3:7).
D) Podaje prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo wylosowania kuli danego koloru z urny z trzema kolorami.
Zadanie 11.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Rzucamy dwa razy symetryczną sześcienną kostką do gry. Oblicz prawdopodobieństwo, że suma wyrzuconych oczek jest równa 8.
Odpowiedź
Odpowiedź:365
Rozwiązanie
Wypisujesz wszystkie wyniki sprzyjające zdarzeniu i dzielisz ich liczbę przez liczbę wszystkich wyników.
Wszystkich wyników jest 6⋅6=36.
Suma 8: (2,6), (3,5), (4,4), (5,3), (6,2), czyli 5 wyników.
P=365.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna liczba wszystkich wyników: 36. 1 p. — poprawna liczba wyników sprzyjających (5) i prawdopodobieństwo 365. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Liczba wszystkich wyników 12 (suma liczby wyników obu kostek).
Pominięcie wyniku (4,4) albo policzenie go dwa razy.
Pominięcie par w odwrotnej kolejności (np. tylko (2,6), (3,5), (4,4)).
Zadanie 12.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Rzucamy dwa razy symetryczną sześcienną kostką do gry. Oblicz prawdopodobieństwo, że różnica liczb wyrzuconych oczek (liczba większa minus liczba mniejsza) jest równa 2.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:92
Rozwiązanie
Wypisujesz wszystkie pary wyników, w których liczby różnią się o 2, i dzielisz ich liczbę przez 36.
Wszystkich wyników jest 6⋅6=36.
Pary o różnicy 2: (1,3), (3,1), (2,4), (4,2), (3,5), (5,3), (4,6), (6,4), czyli 8 par.
P=368=92.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna liczba wszystkich wyników: 36. 1 p. — poprawna liczba wyników sprzyjających: 8 (z wypisaniem lub uzasadnieniem). 1 p. — poprawne prawdopodobieństwo: 92 (lub 368). 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Pominięcie par w odwrotnej kolejności (4 wyniki, P=91).
Zaliczenie par o różnicy 1 lub 3.
Liczba wszystkich wyników 12 albo 21.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo zdarzenia w rzucie dwiema kostkami o warunku na różnicę wyników.
Zadanie 13.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
W trzech klasach jest odpowiednio 24, 27 i 30 uczniów. Ilu uczniów jest średnio w jednej z tych klas?
A.24
B.25,5
C.27
D.81
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Obliczasz sumę uczniów i dzielisz ją przez liczbę klas.
24+27+30=81.
81:3=27. Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje najmniejszą liczebność.
B) Liczy średnią z dwóch pierwszych klas.
D) Podaje sumę uczniów.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią liczbę uczniów w klasach z danych o ich liczebności.
Zadanie 14.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Średnia arytmetyczna pięciu liczb jest równa 8. Do tych liczb dopisano szóstą liczbę równą 14. Średnia arytmetyczna sześciu liczb jest równa
A.8
B.9
C.11
D.54
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Obliczasz sumę pięciu liczb, dodajesz szóstą i dzielisz przez 6.
Suma pięciu liczb: 5⋅8=40.
Suma sześciu liczb: 40+14=54.
Średnia: 54:6=9. Poprawna jest odpowiedź B.
Inny sposób
Nowa liczba jest o 6 większa od średniej 8. Ten nadmiar rozkłada się na 6 liczb: 6:6=1. Nowa średnia: 8+1=9.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Zakłada, że średnia się nie zmienia.
C) Liczy średnią z liczb 8 i 14.
D) Podaje sumę sześciu liczb.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć nową średnią po dodaniu jednej liczby do zestawu o danej średniej.
Zadanie 15.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Wiek (w latach) siedmiu osób jest równy: 12, 15, 13, 12, 14, 16, 18. Mediana wieku tych osób jest równa
A.12
B.14
C.14,3 (w przybliżeniu)
D.15
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Porządkujesz dane rosnąco i bierzesz środkową.
Po uporządkowaniu: 12, 12, 13, 14, 15, 16, 18.
Środkowa (czwarta) liczba to 14. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Wybiera czwartą liczbę w podanej kolejności bez porządkowania.
C) Oblicza średnią arytmetyczną (100:7).
D) Wybiera środkową z danych posortowanych w złej kolejności.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć medianę nieparzystej liczby danych podanych w nieuporządkowanej kolejności.
Zadanie 16.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Rzucamy trzy razy symetryczną monetą. Oblicz prawdopodobieństwo, że wypadną dokładnie dwa orły.
Odpowiedź
Odpowiedź:83
Rozwiązanie
Wypisujesz wszystkie wyniki trzech rzutów i wybierasz te z dokładnie dwoma orłami.
Wszystkich wyników: 2⋅2⋅2=8.
Wyniki z dwoma orłami (O orzeł, R reszka): OOR, ORO, ROO, czyli 3 wyniki.
P=83.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna liczba wszystkich wyników: 8. 1 p. — poprawna liczba wyników sprzyjających (3) i prawdopodobieństwo 83. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Liczba wszystkich wyników 6 (zamiast 8).
Pominięcie jednego z układów (np. tylko OOR i ORO).
Prawdopodobieństwo 31 (trzy wyniki z trzech możliwych układów).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo zdarzenia w trzykrotnym rzucie monetą przez wypisanie wyników.
Zadanie 17.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W klasie liczącej 25 uczniów ocenę 3 dostało 8 uczniów, ocenę 4 dostało 10 uczniów, a ocenę 5 dostało 7 uczniów. Oblicz średnią ocen w tej klasie, medianę ocen oraz procent uczniów z oceną 5.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:Średnia: 3,96, mediana: 4, ocenę 5 ma 28% uczniów.
Rozwiązanie
Obliczasz sumę ocen z uwzględnieniem liczby uczniów, medianę z uporządkowanych ocen i procent jako część całości.
Po uporządkowaniu: 8 trójek (miejsca 1–8), 10 czwórek (miejsca 9–18), 7 piątek. Środkowy (trzynasty) uczeń ma ocenę 4, więc mediana to 4.
Procent ocen 5: 257=0,28=28%.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna średnia ocen: 3,96. 1 p. — poprawna mediana: 4. 1 p. — poprawny procent: 28%. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Średnia z trzech ocen: (3+4+5):3=4.
Mediana jako środkowa z oceny (4) bez uporządkowania liczby uczniów, błędne wskazanie 3 lub 5.
Procent jako 7% albo 187.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią, medianę i procent z danych podanych jako liczby uczniów z poszczególnymi ocenami.
Zadanie 18.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Diagram słupkowy przedstawia liczbę książek przeczytanych przez Alę w kolejnych miesiącach: w styczniu 4 książki, w lutym 6, w marcu 5, w kwietniu 9. O ile więcej książek Ala przeczytała w kwietniu niż w lutym?
A.3
B.5
C.9
D.24
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Odczytujesz wartości dla kwietnia i lutego i odejmujesz.
Kwiecień: 9 książek, luty: 6 książek.
9−6=3. Poprawna jest odpowiedź A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi A. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Podaje liczbę książek w marcu.
C) Podaje liczbę książek w kwietniu.
D) Podaje sumę książek ze wszystkich miesięcy.
Sprawdzana umiejętność: Odczytać z opisu diagramu słupkowego wartości dwóch słupków i obliczyć ich różnicę.
Zadanie 19.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Temperatury w pięciu kolejnych dniach (w °C) były równe: poniedziałek 11, wtorek 15, środa 9, czwartek 14, piątek 16. Średnia temperatura w tych dniach była równa
A.9∘C
B.13∘C
C.14∘C
D.65∘C
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Średnia to suma temperatur podzielona przez liczbę dni.
Suma: 11+15+9+14+16=65.
Średnia: 65:5=13. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje najniższą temperaturę.
C) Podaje medianę temperatur.
D) Podaje sumę temperatur.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią arytmetyczną z danych podanych w tabeli (zapisanych w treści).
Zadanie 20.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Na diagramie kołowym przedstawiono, jakie zajęcia dodatkowe wybrało 120 uczniów: sport wybrało 25%, muzykę 35%, plastykę 15%, a pozostali uczniowie wybrali inne zajęcia. Ilu uczniów wybrało inne zajęcia?
Odpowiedź
Odpowiedź:30 uczniów
Rozwiązanie
Obliczasz, jaki procent uczniów wybrał inne zajęcia, a potem jaka to liczba osób.
Procent pozostałych: 100%−25%−35%−15%=25%.
25% ze 120: 0,25⋅120=30.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawny procent uczniów z innymi zajęciami: 25%. 1 p. — poprawna liczba uczniów: 30. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Procent pozostałych jako 75% (suma podanych).
Odpowiedź 25 uczniów (procent zamiast liczby osób).
Obliczenie 25% ze 100 zamiast ze 120.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć liczbę osób w brakującym sektorze diagramu kołowego, znając procenty pozostałych.
Zadanie 21.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W ankiecie 200 uczniów odpowiedziało, jak dojeżdżają do szkoły. Rowerem jeździ 45% uczniów, pieszo chodzi 30%, a pozostali dojeżdżają autobusem. O ile więcej uczniów jeździ rowerem niż autobusem?
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:O 40 uczniów więcej.
Rozwiązanie
Obliczasz procent uczniów dojeżdżających autobusem, a potem liczby uczniów w obu grupach.
1 p. — poprawny procent uczniów dojeżdżających autobusem: 25%. 1 p. — poprawne liczby uczniów: 90 i 50. 1 p. — poprawna różnica: 40. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Odjęcie procentów (20%) i podanie 20 uczniów.
Autobus jako 30% (pomylenie z piechurami).
Obliczenie procentów ze 100 zamiast z 200.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć liczby osób dla trzech kategorii z danych procentowych i porównać dwie z nich.
Zadanie 22.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Uczeń ma dwie oceny: ocenę 4 z wagą 2 oraz ocenę 5 z wagą 3. Średnia ważona tych ocen jest równa
A.4
B.4,4
C.4,5
D.4,6
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Średnia ważona to suma iloczynów ocen i wag podzielona przez sumę wag.
Suma iloczynów: 4⋅2+5⋅3=8+15=23.
Suma wag: 2+3=5.
Średnia: 23:5=4,6. Poprawna jest odpowiedź D.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi D. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje pierwszą ocenę.
B) Zamienia wagi: (4⋅3+5⋅2):5.
C) Liczy średnią arytmetyczną bez wag.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią ważoną dwóch ocen z różnymi wagami.
Zadanie 23.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Średnia arytmetyczna czterech liczb jest równa 9. Po usunięciu jednej z tych liczb średnia arytmetyczna pozostałych trzech liczb jest równa 8. Jaką liczbę usunięto?
A.8
B.9
C.12
D.24
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Obliczasz sumę czterech liczb i sumę trzech pozostałych, a usunięta liczba jest ich różnicą.
Suma czterech liczb: 4⋅9=36.
Suma trzech liczb: 3⋅8=24.
Usunięta liczba: 36−24=12. Poprawna jest odpowiedź C.
Inny sposób
Po usunięciu średnia spadła o 1 dla trzech liczb: łączny „spadek" to 3⋅1=3. Usunięta liczba jest o 3 większa od średniej 9: 9+3=12.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje średnią po usunięciu.
B) Podaje średnią przed usunięciem.
D) Podaje sumę trzech pozostałych liczb.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć usuniętą liczbę, gdy znane są średnie przed i po jej usunięciu.
Zadanie 24.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Uczeń dostał z biologii trzy oceny: 5 (waga 3), 4 (waga 1) oraz 3 (waga 1). Oblicz średnią ważoną tych ocen.
Odpowiedź
Odpowiedź:4,4
Rozwiązanie
Mnożysz każdą ocenę przez jej wagę, sumujesz i dzielisz przez sumę wag.
Suma iloczynów: 5⋅3+4⋅1+3⋅1=15+4+3=22.
Suma wag: 3+1+1=5.
Średnia: 22:5=4,4.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna suma iloczynów (22) i suma wag (5). 1 p. — poprawna średnia ważona: 4,4. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Dzielenie przez 3 (liczbę ocen) zamiast przez sumę wag.
Średnia arytmetyczna ocen: (5+4+3):3=4.
Pominięcie wagi przy ocenie 5.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią ważoną trzech ocen o różnych wagach.
Zadanie 25.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Średnia arytmetyczna pięciu liczb jest równa 14. Z tych liczb usunięto dwie: 8 i 14. Oblicz średnią arytmetyczną trzech pozostałych liczb.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:16
Rozwiązanie
Obliczasz sumę pięciu liczb, odejmujesz usunięte liczby i dzielisz przez 3.
Suma pięciu liczb: 5⋅14=70.
Suma usuniętych liczb: 8+14=22.
Suma pozostałych liczb: 70−22=48.
Średnia: 48:3=16.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna suma pięciu liczb: 70. 1 p. — poprawna suma pozostałych trzech liczb: 48. 1 p. — poprawna średnia: 16. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Dzielenie 48 przez 5 zamiast przez 3.
Odjęcie średniej: 14−8−14.
Pominięcie, że usunięto liczbę równą średniej (14).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią pozostałych liczb po usunięciu dwóch liczb z zestawu o danej średniej.
Zadanie 26.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Prawdopodobieństwo zdarzenia A jest równe 0,35. Prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego do zdarzenia A jest równe
A.0,65
B.1
C.1,35
D.35
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Suma prawdopodobieństw zdarzenia i zdarzenia przeciwnego jest równa 1.
P(A′)=1−P(A)=1−0,35.
P(A′)=0,65. Poprawna jest odpowiedź A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi A. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Podaje sumę prawdopodobieństw.
C) Dodaje zamiast odejmować.
D) Zapisuje procent bez zamiany na ułamek dziesiętny.
Rzucamy dwa razy symetryczną sześcienną kostką do gry. Prawdopodobieństwo, że nie wypadnie ani razu szóstka, jest równe
A.61
B.3611
C.31
D.3625
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Zliczasz wyniki, w których w obu rzutach jest inna liczba oczek niż 6.
Wszystkich wyników: 6⋅6=36.
W każdym rzucie jest 5 liczb różnych od 6, więc wyników sprzyjających: 5⋅5=25.
P=3625. Poprawna jest odpowiedź D.
Inny sposób
Zdarzenie przeciwne: wypadnie co najmniej jedna szóstka. Takich wyników jest 11 (w tym (6,6)), więc P=1−3611=3625.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi D. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje prawdopodobieństwo szóstki w jednym rzucie.
B) Podaje prawdopodobieństwo, że wypadnie co najmniej jedna szóstka (3611).
C) Liczy wyniki z dwoma szóstkami jako zdarzenie przeciwne w niewłaściwy sposób (12 z 36).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo braku danego wyniku w dwóch rzutach kostką.
Zadanie 28.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Rzucamy trzy razy symetryczną monetą. Oblicz prawdopodobieństwo, że co najmniej raz wypadnie reszka.
Odpowiedź
Odpowiedź:87
Rozwiązanie
Łatwiej policzyć zdarzenie przeciwne: ani razu nie wypadła reszka, czyli trzy razy wypadł orzeł.
Wszystkich wyników: 2⋅2⋅2=8. Zdarzenie przeciwne to jeden wynik: OOO, więc P(A′)=81.
P(A)=1−81=87.
Inny sposób
Wypisz wyniki z co najmniej jedną reszką: RRR, RRO, ROR, ORR, ROO, ORO, OOR. Jest ich 7 z 8.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne zdarzenie przeciwne i jego prawdopodobieństwo: 81. 1 p. — poprawny wynik: 87. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Podanie 81 jako wyniku.
Zdarzenie przeciwne jako „dokładnie dwie reszki".
Liczba wszystkich wyników 6 albo 9.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo zdarzenia „co najmniej raz" przez zdarzenie przeciwne.
Zadanie 29.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W urnie jest 12 kul: 5 czerwonych, 4 niebieskie i 3 zielone. Losujemy kolejno dwie kule bez zwracania. Oblicz prawdopodobieństwo, że obie wylosowane kule są czerwone.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:335
Rozwiązanie
Zliczasz wszystkie uporządkowane wyniki losowania dwóch kul i wyniki sprzyjające.
Wszystkich wyników: 12⋅11=132 (pierwsza kula na 12 sposobów, druga na 11).
Wyniki sprzyjające: pierwsza czerwona na 5 sposobów, druga czerwona na 4 sposoby, czyli 5⋅4=20.
P=13220=335.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna liczba wszystkich wyników: 132. 1 p. — poprawna liczba wyników sprzyjających: 20. 1 p. — poprawne prawdopodobieństwo: 335 (lub 13220). 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Wszystkich wyników 12⋅12=144 (losowanie ze zwracaniem).
Wyników sprzyjających 5⋅5=25.
Podanie (125)2.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo wylosowania dwóch kul tego samego koloru bez zwracania, zliczając wyniki.
Zadanie 30.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
W pudełku 40% kul jest niebieskich, 25% czerwonych, a pozostałe są zielone. Losujemy jedną kulę. Prawdopodobieństwo wylosowania kuli zielonej jest równe
A.0,25
B.0,35
C.0,4
D.0,65
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Obliczasz, jaki procent kul jest zielonych, i zapisujesz go jako prawdopodobieństwo.
Zielone: 100%−40%−25%=35%.
P=0,35. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje udział kul czerwonych.
C) Podaje udział kul niebieskich.
D) Podaje sumę procentów kul niebieskich i czerwonych.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo wylosowania kuli danego koloru, gdy udziały kolorów są podane w procentach.
Zadanie 31.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Z cyfr 1, 2, 3, 4 tworzymy liczby dwucyfrowe, w których cyfry się nie powtarzają. Ile takich liczb można utworzyć?
A.6
B.7
C.8
D.12
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Cyfrę dziesiątek wybierasz na 4 sposoby, a cyfrę jedności spośród pozostałych 3 cyfr.
Dziesiątki: 4 możliwości.
Jedności: 3 możliwości.
Liczb jest 4⋅3=12. Poprawna jest odpowiedź D.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi D. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Liczy pary bez uwzględnienia kolejności cyfr (12:2).
B) Dodaje możliwości: 4+3.
C) Mnoży 2⋅4.
Sprawdzana umiejętność: Policzyć liczby dwucyfrowe o różnych cyfrach tworzone z danych cyfr, stosując regułę mnożenia.
Zadanie 32.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Kod PIN składa się z czterech cyfr, z których każda może być dowolną cyfrą od 0 do 9 (cyfry mogą się powtarzać). Ile jest takich kodów?
A.40
B.1000
C.10000
D.40000
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Na każdym z czterech miejsc można wpisać jedną z 10 cyfr.
10⋅10⋅10⋅10=10000. Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Mnoży 10⋅4.
B) Przyjmuje trzy cyfry zamiast czterech.
D) Mnoży 4⋅10000.
Sprawdzana umiejętność: Policzyć liczbę czterocyfrowych kodów z cyfr od $0$ do $9$ z możliwością powtórzeń.
Zadanie 33.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Ola ma trzy koszulki: czerwoną, niebieską i zieloną, oraz dwie pary spodni: czarne i szare. Losowo wybiera jedną koszulkę i jedną parę spodni. Ile jest możliwych zestawów i jakie jest prawdopodobieństwo, że wybrany zestaw ma czerwoną koszulkę?
Odpowiedź
Odpowiedź:Zestawów jest 6, a prawdopodobieństwo jest równe 31.
Rozwiązanie
Zestaw to wybór koszulki i spodni, więc liczbę zestawów obliczasz z reguły mnożenia.
Zestawów: 3⋅2=6.
Zestawy z czerwoną koszulką: czerwona z czarnymi i czerwona z szarymi, czyli 2.
P=62=31.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna liczba zestawów: 6. 1 p. — poprawne prawdopodobieństwo: 31. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Liczba zestawów 3+2=5.
Prawdopodobieństwo 51 lub 21.
Podanie samej liczby zestawów.
Sprawdzana umiejętność: Policzyć zestawy z dwóch zbiorów i obliczyć prawdopodobieństwo zdarzenia przez wyniki sprzyjające.
Zadanie 34.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Losujemy jedną liczbę ze zbioru {1,2,3,…,20}. Oblicz prawdopodobieństwo, że wylosowana liczba jest podzielna przez 3 lub przez 5.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:209
Rozwiązanie
Wypisujesz liczby podzielne przez 3 i przez 5 i uważasz, żeby nie policzyć dwa razy liczby podzielnej przez obie.
Wszystkich liczb: 20.
Podzielne przez 3: 3,6,9,12,15,18, czyli 6 liczb.
Podzielne przez 5: 5,10,15,20, czyli 4 liczby. Liczba 15 jest na obu listach.
Liczb spełniających warunek jest 6+4−1=9.
P=209.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne wypisanie liczb podzielnych przez 3 (6 liczb) i przez 5 (4 liczby). 1 p. — uwzględnienie, że liczba 15 jest policzona raz: 9 liczb. 1 p. — poprawne prawdopodobieństwo: 209. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Dodanie bez odjęcia powtórzenia: 2010.
Pominięcie liczby 20 albo 18.
Liczba wszystkich wyników 19.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo zdarzenia „podzielna przez 3 lub przez 5" przez zliczanie liczb ze zbioru.
Zadanie 35.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
W tabeli podano, ile bramek padło w meczach pewnej drużyny: 0 bramek w 3 meczach, 1 bramka w 5 meczach, 2 bramki w 4 meczach, 3 bramki w 3 meczach. Ile meczów rozegrała ta drużyna?
A.4
B.6
C.15
D.22
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Liczbę meczów otrzymujesz, dodając liczebności ze wszystkich kolumn tabeli.
3+5+4+3=15. Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje liczbę różnych wyników (cztery wartości).
B) Dodaje liczby bramek 0+1+2+3.
D) Oblicza łączną liczbę bramek (0⋅3+1⋅5+2⋅4+3⋅3).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć liczbę obserwacji na podstawie tabeli liczebności.
Zadanie 36.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Uczniowie rozwiązywali test. W tabeli podano, ilu uczniów uzyskało daną liczbę punktów: 0 punktów — 2 uczniów, 1 punkt — 4 uczniów, 2 punkty — 5 uczniów, 3 punkty — 3 uczniów, 4 punkty — 1 uczeń. Średnia liczba punktów uzyskanych w tym teście jest równa
A.1,8
B.2
C.5,4
D.27
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Sumujesz wszystkie punkty (liczba punktów razy liczba uczniów) i dzielisz przez liczbę uczniów.
Liczba uczniów: 2+4+5+3+1=15.
Suma punktów: 0⋅2+1⋅4+2⋅5+3⋅3+4⋅1=0+4+10+9+4=27.
Średnia: 27:15=1,8. Poprawna jest odpowiedź A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi A. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Liczy średnią z wartości 0, 1, 2, 3, 4 bez uwzględnienia liczebności.
C) Dzieli sumę przez liczbę różnych wyników (27:5).
D) Podaje sumę punktów.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią arytmetyczną na podstawie tabeli liczebności.
Zadanie 37.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Uczniowie rozwiązywali test. Liczba punktów i liczba uczniów, którzy ją uzyskali: 0 punktów — 2 uczniów, 1 punkt — 4 uczniów, 2 punkty — 5 uczniów, 3 punkty — 3 uczniów, 4 punkty — 1 uczeń. Oblicz medianę liczby punktów.
Odpowiedź
Odpowiedź:2
Rozwiązanie
Uczniów jest 15, więc mediana to wynik ósmego ucznia po uporządkowaniu wyników rosnąco.
Miejsca 1–2: 0 punktów. Miejsca 3–6: 1 punkt. Miejsca 7–11: 2 punkty.
Ósmy uczeń (środkowy z 15) ma 2 punkty.
Mediana jest równa 2.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne wskazanie środkowego miejsca: ósmego z 15. 1 p. — poprawna mediana: 2. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Mediana jako środkowa z wartości w tabeli (2) bez uwzględnienia liczebności: wynik zgadza się przypadkiem, ale tok rozumowania jest błędny.
Wskazanie środka jako miejsca 7 albo 7,5 zamiast ósmego.
Podanie średniej (1,8) zamiast mediany.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć medianę na podstawie tabeli liczebności.
Zadanie 38.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W klasie liczącej 20 uczniów zapytano, ile każdy ma rodzeństwa. Wyniki: 0 rodzeństwa ma 4 uczniów, 1 rodzeństwo ma 8 uczniów, 2 rodzeństwa ma 5 uczniów, 3 rodzeństwa ma 3 uczniów. Oblicz średnią liczbę rodzeństwa, medianę i dominantę.
Mediana: uczniów jest 20, więc środkowe są miejsca 10 i 11. Miejsca 1–4: 0, miejsca 5–12: 1. Oba środkowe wyniki to 1, więc mediana jest równa 1.
Dominanta: najwięcej uczniów (8) ma 1 rodzeństwo, więc dominanta jest równa 1.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna średnia: 1,35. 1 p. — poprawna mediana: 1. 1 p. — poprawna dominanta: 1. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Średnia z wartości 0, 1, 2, 3: 1,5.
Dominanta jako liczba uczniów (8).
Mediana jako średnia z wartości w tabeli (1,5).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią, medianę i dominantę na podstawie tabeli liczebności o parzystej liczbie obserwacji.
Zadanie 39.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Średnia ocen w klasie A (20 uczniów) jest równa 4,0, a w klasie B (30 uczniów) jest równa 3,5. Średnia ocen wszystkich 50 uczniów jest równa
A.3,5
B.3,7
C.3,75
D.185
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Obliczasz sumę wszystkich ocen i dzielisz przez liczbę uczniów.
Klasa A: 20⋅4=80. Klasa B: 30⋅3,5=105.
Razem: 80+105=185.
Średnia: 185:50=3,7. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Podaje średnią klasy B.
C) Liczy średnią z dwóch średnich: (4+3,5):2.
D) Podaje sumę ocen.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć średnią arytmetyczną dwóch grup o różnych liczebnościach.
Zadanie 40.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Dwaj zawodnicy dostali oceny od sędziów. Zawodnik A: 8, 9, 10, 9, 9. Zawodnik B: 7, 10, 10, 9, 10. Który zawodnik ma wyższą średnią ocen i o ile?
Odpowiedź
Odpowiedź:Wyższą średnią ma zawodnik B, o 0,2.
Rozwiązanie
Obliczasz średnią każdego zawodnika i porównujesz.
Zawodnik A: (8+9+10+9+9):5=45:5=9.
Zawodnik B: (7+10+10+9+10):5=46:5=9,2.
Różnica: 9,2−9=0,2, więc wyższą średnią ma zawodnik B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawne średnie: 9 i 9,2. 1 p. — poprawny wniosek: zawodnik B, o 0,2. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Porównanie mediany lub dominanty zamiast średniej.
Błąd w sumie ocen zawodnika B.
Odpowiedź bez podania różnicy.
Sprawdzana umiejętność: Porównać średnie dwóch zestawów wyników i obliczyć różnicę.
Zadanie 41.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
Dane są liczby: 4, 6, 7, 9, 12. Do tych liczb dopisano jeszcze jedną liczbę naturalną x i mediana sześciu liczb jest równa 8. Znajdź najmniejszą liczbę x, dla której to jest możliwe.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:x=9
Rozwiązanie
Dla sześciu liczb mediana to średnia trzeciej i czwartej liczby po uporządkowaniu. Sprawdzasz, jak x wpływa na te dwa środkowe miejsca.
Dane uporządkowane: 4, 6, 7, 9, 12. Mediana ma być równa 8, czyli suma trzeciej i czwartej liczby ma być równa 16.
Dla x≤6 środkowe liczby to 6 i 7 (suma 13). Dla 6<x≤7 środkowe to x i 7 (suma najwyżej 14). Dla 7<x<9 środkowe to 7 i x (suma mniejsza niż 16).
Dla x≥9 środkowe liczby to 7 i 9: suma 16, mediana 8.
Najmniejsza taka liczba naturalna to x=9. Sprawdzenie: 4,6,7,9,9,12, mediana (7+9):2=8.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — zapisanie, że mediana to średnia trzeciej i czwartej liczby i warunek: ich suma ma być równa 16. 1 p. — analiza wpływu x na środkowe liczby (np. x=8 daje medianę 7,5). 1 p. — poprawny wynik: x=9 ze sprawdzeniem. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Przyjęcie, że mediana to średnia pierwotnej mediany (7) i x.
Odpowiedź x=8 (mediana wtedy 7,5).
Brak uporządkowania liczb po dopisaniu x.
Sprawdzana umiejętność: Znaleźć najmniejszą liczbę, której dopisanie zmienia medianę zestawu do podanej wartości.
Zadanie 42.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Rzucamy raz monetą i raz sześcienną kostką do gry. Ile jest wszystkich możliwych wyników tego doświadczenia?
A.6
B.8
C.12
D.36
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Wynik rzutu monetą (2 możliwości) łączy się z wynikiem rzutu kostką (6 możliwości).
Wyników: 2⋅6=12. Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Liczy tylko wyniki kostki.
B) Dodaje 2+6.
D) Mnoży 6⋅6 (jak przy dwóch kostkach).
Sprawdzana umiejętność: Policzyć wszystkie wyniki rzutu monetą i kostką razem.
Zadanie 43.(0–2 pkt)Poziom trudności: średnie
Rzucamy raz symetryczną monetą i raz symetryczną sześcienną kostką. Oblicz prawdopodobieństwo, że wypadnie orzeł i parzysta liczba oczek.
Odpowiedź
Odpowiedź:41
Rozwiązanie
Zliczasz wszystkie wyniki i wyniki sprzyjające.
Wszystkich wyników: 2⋅6=12.
Sprzyjające: orzeł z 2, orzeł z 4, orzeł z 6, czyli 3 wyniki.
P=123=41.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna liczba wszystkich wyników (12) i wyników sprzyjających (3). 1 p. — poprawne prawdopodobieństwo: 41. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Wszystkich wyników 8 (dodaje 2+6).
Prawdopodobieństwo 21 (liczy tylko parzystość).
Liczy tylko jeden sprzyjający wynik.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo zdarzenia w doświadczeniu z monetą i kostką przez zliczanie wyników.
Zadanie 44.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W pierwszej urnie jest 3 kule czerwone i 2 białe, a w drugiej 1 czerwona i 4 białe. Z każdej urny losujemy po jednej kuli. Oblicz prawdopodobieństwo, że dokładnie jedna z wylosowanych kul jest czerwona.
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:2514
Rozwiązanie
Zliczasz pary kul (jedna z pierwszej urny, jedna z drugiej) i wybierasz te, w których dokładnie jedna kula jest czerwona.
Wszystkich par: 5⋅5=25.
Czerwona z pierwszej i biała z drugiej: 3⋅4=12 par.
Biała z pierwszej i czerwona z drugiej: 2⋅1=2 pary.
Sprzyjających: 12+2=14, więc P=2514.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna liczba wszystkich par: 25. 1 p. — poprawna liczba par sprzyjających: 12+2=14. 1 p. — poprawne prawdopodobieństwo: 2514. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Wszystkich par 5+5=10.
Uwzględnienie tylko jednego przypadku (np. czerwona z pierwszej i biała z drugiej): 2512.
Uwzględnienie również pary dwóch czerwonych kul.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo zdarzenia przy losowaniu po jednej kuli z dwóch urn przez zliczanie par.
Zadanie 45.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Koło szczęścia jest podzielone na 8 jednakowych sektorów: 3 czerwone, 2 niebieskie i 3 zielone. Strzałka wskazuje losowo jeden sektor. Prawdopodobieństwo, że wskaże sektor niebieski, jest równe
A.41
B.31
C.83
D.43
Odpowiedź:A
Rozwiązanie
Sektorów niebieskich jest 2 z 8 wszystkich.
P=82=41. Poprawna jest odpowiedź A.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi A. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
B) Przyjmuje, że każdy z trzech kolorów jest jednakowo prawdopodobny.
C) Podaje prawdopodobieństwo sektora czerwonego lub zielonego.
D) Podaje prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo trafienia w sektor koła szczęścia podzielonego na równe części.
Zadanie 46.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Losujemy jedną liczbę ze zbioru {1,2,3,…,30}. Prawdopodobieństwo, że wylosowana liczba jest liczbą pierwszą, jest równe
A.103
B.31
C.3011
D.21
Odpowiedź:B
Rozwiązanie
Wypisujesz liczby pierwsze do 30 i dzielisz ich liczbę przez 30.
Liczby pierwsze: 2,3,5,7,11,13,17,19,23,29, czyli 10 liczb.
P=3010=31. Poprawna jest odpowiedź B.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi B. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Pomija liczbę 29 lub inną liczbę pierwszą.
C) Zalicza liczbę 1 do liczb pierwszych.
D) Liczy liczby nieparzyste lub parzyste.
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć prawdopodobieństwo wylosowania liczby pierwszej ze zbioru kolejnych liczb naturalnych.
Zadanie 47.(0–1 pkt)Poziom trudności: średnie
Pięć osób zarabia miesięcznie: 3000 zł, 3200 zł, 3500 zł, 3600 zł i 10700 zł. Mediana zarobków tych osób jest równa
A.3000 zł
B.3200 zł
C.3500 zł
D.4800 zł
Odpowiedź:C
Rozwiązanie
Zarobki są już uporządkowane rosnąco, więc mediana to środkowa (trzecia) liczba.
Trzecia liczba: 3500.
Mediana to 3500 zł. (Średnia byłaby równa 24000:5=4800 zł i jest zawyżona przez jedną wysoką wartość.) Poprawna jest odpowiedź C.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi C. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Typowe błędy
A) Wybiera najmniejszą liczbę.
B) Wybiera drugą liczbę.
D) Podaje średnią arytmetyczną.
Sprawdzana umiejętność: Wyznaczyć medianę zestawu zarobków z jedną wartością odstającą.
Zadanie 48.(0–1 pkt)Poziom trudności: łatwe
Oceny uczniów z kartkówki: 3, 4, 4, 5, 2, 4, 3, 5. Dominanta tych ocen jest równa
A.2
B.3
C.3,75
D.4
Odpowiedź:D
Rozwiązanie
Dominanta to wartość występująca najczęściej.
Liczba 2 występuje 1 raz, 3 występuje 2 razy, 4 występuje 3 razy, 5 występuje 2 razy.
Najczęściej występuje 4. Poprawna jest odpowiedź D.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — wybranie odpowiedzi D. 0 p. — inna odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Z cyfr 1, 2, 3 tworzymy liczby trzycyfrowe o różnych cyfrach. Ile takich liczb można utworzyć i ile z nich jest parzystych?
Odpowiedź
Odpowiedź:Liczb jest 6, w tym 2 parzyste.
Rozwiązanie
Liczb o różnych cyfrach jest tyle, na ile sposobów można ustawić trzy cyfry w kolejności. Parzyste kończą się cyfrą 2.
Liczby: 123, 132, 213, 231, 312, 321, czyli 3⋅2⋅1=6.
Parzysta liczba musi mieć na końcu cyfrę 2: 132 i 312.
Liczb parzystych jest 2.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna liczba wszystkich liczb: 6. 1 p. — poprawna liczba liczb parzystych: 2. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Liczba 33=27 (cyfry mogą się powtarzać).
Za parzyste uznaje liczby zawierające cyfrę 2 (4 liczby).
Pominięcie jednej z liczb.
Sprawdzana umiejętność: Policzyć liczby trzycyfrowe z różnych cyfr i spośród nich parzyste.
Zadanie 50.(0–3 pkt)Poziom trudności: średnio trudne
W teście jest 20 pytań. Za każdą poprawną odpowiedź uczeń dostaje 1 punkt, za każdą błędną traci 0,5 punktu, a za brak odpowiedzi dostaje 0 punktów. Uczeń odpowiedział na 16 pytań, w tym 12 poprawnie. Ile punktów uzyskał i jaki to procent maksymalnej liczby punktów?
Miejsce na rozwiązanie
Odpowiedź:Uczeń uzyskał 10 punktów, czyli 50% maksymalnej liczby punktów.
Rozwiązanie
Obliczasz liczbę błędnych odpowiedzi, wynik testu i procent maksymalnej liczby punktów (20).
Odpowiedzi błędnych: 16−12=4.
Wynik: 12⋅1−4⋅0,5=12−2=10 punktów.
Maksymalnie można uzyskać 20 punktów, więc 2010=0,5=50%.
Schemat punktowania i typowe błędy
1 p. — poprawna liczba odpowiedzi błędnych: 4. 1 p. — poprawny wynik: 10 punktów. 1 p. — poprawny procent: 50%. 0 p. — rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Typowe błędy
Odpowiedzi błędne jako 20−12=8 (brak odpowiedzi też traktowane jako błędne): wynik 8.
Dodanie punktów za błędne odpowiedzi.
Procent liczony od 16 pytań (62,5%).
Sprawdzana umiejętność: Obliczyć wynik testu z punktami ujemnymi i porównać go z maksymalnym.
Używamy plików cookies, żeby strona działała poprawnie i żebyśmy wiedzieli, które treści
są dla Was przydatne. Statystyki możesz odrzucić — strona zadziała tak samo. Polityka prywatności